“Jongeren zitten binnen een paar maanden diep in de schulden, soms maar door één fout of doordat ze tijdelijk geen inkomen hebben. Financiële wijsheid is geen extraatje, maar een basis.”

Dina: “Je wordt 18, maar niemand legt je uit wat je moet regelen over geldzaken”

Dina is 17 en wordt dit jaar 18. Een leeftijd waarop je officieel volwassen wordt, maar volgens haar zonder duidelijke handleiding. “Iedereen in mijn klas wordt 18, maar je krijgt nergens echt uitgelegd wat er dan allemaal verandert,” vertelt ze. “Je weet dat je iets met een zorgverzekering moet doen, maar hoe? En wat nog meer? Dat blijft vaag.”

Juist dat gebrek aan uitleg maakt financiële wijsheid voor Dina een cruciaal onderwerp. Niet alleen omdat ze het zelf binnenkort nodig heeft, maar ook omdat ze ziet wat er misgaat als jongeren onvoorbereid volwassen worden. Naast haar betrokkenheid bij Leergeld Den Haag is ze actief bij SchuldZero, een jongerenpanel dat de gemeente adviseert over schuldenproblematiek. Daar hoort ze verhalen van dichtbij. “Jongeren die binnen een paar maanden diep in de schulden zitten, soms door één fout of doordat ze tijdelijk geen inkomen hebben.”

Eén fout kan duizenden euro’s kosten

Wat haar raakt, is hoe snel het kan escaleren. “Als je geen buffer hebt en er gaat iets mis, dan gaat het meteen hard. Dat is extra spannend voor jongeren die niet kunnen terugvallen op hun ouders.” Volgens Dina wordt er te veel vanuit gegaan dat ouders dit allemaal wel uitleggen. “Maar dat is lang niet voor iedereen zo.” Zo weet zij van iemand die in de schulden kwam door haar zorgverzekering en de toeslagen. “Als je niet goed de verandering in jouw situatie aan de belastingdienst doorgeeft, moet je heel veel terugbetalen. Daar had dit meisje nooit les in gekregen. Of het verhaal van iemand die de betaling van de energierekening liet terugboeken omdat zij door ziekte tijdelijk geen salaris meer had. Die had in korte tijd 10.000 euro schuld.”

Zelf probeert ze bewust met geld om te gaan. Ze werkt als zwemassistent en past op, spaart een deel van haar inkomsten en denkt na voordat ze iets koopt. “Ik geef echt niet nooit geld uit, maar ik zorg dat ik altijd iets achter de hand heb.” Diensten als achteraf betalen gebruikt ze niet. “Geld dat je niet hebt, moet je niet uitgeven. Dat zie ik bij SchuldZero te vaak misgaan.”

Financiële wijsheid hoort gewoon op school

Op school mist ze structurele aandacht voor dit onderwerp. “Het hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Besteed twee mentorlessen aan financiële wijsheid, vlak voordat leerlingen 18 worden. Leg uit wat je moet regelen, waar je moet zijn en wat de gevolgen zijn als je iets verkeerd doet.” Ze noemt een klasgenoot die per ongeluk iets fout invulde bij haar studie-inschrijving en daardoor als fraudeur werd aangemerkt. “Die mag nu een jaar niet studeren.” Om goed op de hoogte te zijn heeft Dina zich bij Leergeld Den Haag aangemeld voor de training Geld de Baas. “Ik vind het fijn om alles over geld echt duidelijk te krijgen. Wat gaat er nou veranderen? Ook ik vind het best ingewikkeld om alles online goed in te vullen, voor je studiefinanciering bijvoorbeeld.”

Dina’s boodschap aan de politiek is helder: financiële wijsheid is geen extraatje, maar een basis. “Als je wilt dat jongeren zelfstandig en zonder schulden beginnen, moet je ze voorbereiden. Niet met een brief, maar met echte uitleg.”